Laxárskólinn

Viðfangsefni: Skoðun og greining fugla. 

Aldur: Miðstig.

Námsgreinar: Náttúrufræði, lífsleikni og myndmennt.

Tími: Ein kennslustund á vettvangi.

Að nemendur:

- kynnist fuglum sem lifa við ferskvatn

- kynnist atferli fugla

- þjálfist í fuglagreiningu

- átti sig á aðlögun fugla að vatni

Fuglaskoðunarferð við Laxá. Gengið er meðfram Laxá og umhverfi fuglanna við Laxá skoðað. Nemendur læra að greina tegundir og kynnast útliti, atferli og hljóðum fuglanna.

Sjónaukar, fuglahandbækur, stafræn myndavél, (skeiðklukkur), vinnublöð, fuglabók og skriffæri.

Forvinna (undirbúningur/kveikja): Nemendur eru spurðir hvort þeir hafi einhvern tíma gefið öndunum. Hvort þeir viti hvað endurnar á Búðaránni heiti og hvort þeir þekki fleiri andategundir. Einnig hvort þau viti hvaða endur eru á Mývatni og tengja Laxá bæði landfræðilega við Mývatn og jafnvel kynna þeim vatnasvæði Laxár.

Á bókasöfnum má finna mörg góð myndbönd um endur sem væru tilvalin til að byrja kennsluna á, t.d. úr myndaflokki sem Bergvík hefur gefið út. Einnig má finna myndbrot á Google-video sem sýna ýmis atferli anda, t.d. er eitt sem sýnir endur blaka vængjum og annað sem sýnir þær snyrta á sér fjaðrirnar og enn önnur endur að synda og borða,  og kollu að kvaka og svo í lokin bendi ég á eitt grín-video um andaskytterý sem gæti komið gleði í hópinn ef neikvæðni er í gangi.

Leyfa þarf nemendum að skoða handbækur, kynna fyrir þeim vinnu við fuglabók og fylla út, það sem þeir geta, eftir handbókunum.
Nemendur vinna í hópum en hver nemandi fær sína fuglabók til að vinna með og eiga. 

Á vettvangi: Endurnar á Laxá eru ekki eins spakar og þær sem eru á andapollinum. Því þarf að skoða þær í meiri fjarlægð og notast við kíki til að greina tegundir. Nemendur reyna að finna fugla bæði á ánni og í umhverfinu og finna út með aðstoð kennara hvaða tegund er um að ræða og merkja í vinnuheftið sitt. Nemendur taka myndir af þeim fuglum sem hægt er.

Eftirvinna (úrvinnsla og ígrundun): Umræða um vinnu nemenda á vettvangi er mikilvæg: Hvernig gekk þeim? Voru margar fuglategundir við ána? Var auðvelt að greina fuglana og nálgast þá? Eru nemendur einhvers vísari um fugla sem lifa við straumvatn?

Gaman er fyrir nemendur að útbúa sína eigin fuglabók. Þá setja þeir mynd og texta af öllum fuglum sem þeir hafa séð í sérstaka möppu sem hver og einn getur safnað í á milli ára og flokkað síðan eftir tegundum og ættum þegar nokkuð safn er komið.

Skoða fuglavefi. Fuglavef námsgagnastofnunar og fugla við Mývatn. Benda má á að straumöndin sé algeng á Laxá en hana er ekki að finna á fuglavef nams.is.

Í framhaldi af þessari vinnu er einnig kjörið að leiða huga nemenda að umhverfi fuglanna: Hvernig er það? Hvað hefur og gæti haft áhrif á það? Eru einhverjar hættur sem steðja að eða gætu steðjað að lífríki þess? Hvað með breytingar á umhverfi árinnar, eins og stíflugerð, sumarhúsabyggð og aukna trjárækt, gæti það haft áhrif á fuglalífið og vistkerfi vatnsins? En öfugt, hefur lífríkið áhrif á umhverfið? Ræðið einnig um fæðukeðjur fuglanna.

Þessum spurningum er ætlað að fá nemendur til þess að velta fyrir sér, hvað umhverfið hefur áhrif á lífríkið.

Fuglar (1993) og Kennsluleiðbeiningar með Fuglum (1995) eftir Hrefnu Sigurjónsdóttur og Valbjörgu Jónsdóttur [búsvæði og fæða bls. 19 og biðilsleikir bls. 21-23]

Fuglavefur námsgagnastofnunar

Fuglar í Mývatnssveit

 Námsmat

Fjölbreytt námsmat (sjá námsmat) og fuglabók í lokin.